Bouwserie Ae 8/14

Uit 3rail Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Ae 8/14
Ae 8/14 - 11801
Spoorwegmij's SBB
Bedrijfsnummers 11801, 11851, 11852
Fabrikanten SLM Winterthur, BBC, MFO
Aantal gebouwd 3 stuks
Bouwjaren 1931, 1932, 1938
Asvorm (1A)A1A(A1)+(1A)A1A(A1)
Lengte over de buffers 11801: 34.000 mm
11851: 34.000 mm
11852: 34.010 mm
Max.snelheid 11801: 100 km/h
11851: 100 km/h
11852: 110 km/h
Vermogen 4.980 kW
Dienstgewicht 11801: 240 t
11851: 246 t (244 t na ombouw in 1961)
11852: 235,7 t
Aanvangskracht 11801: 490 kN
11851: 588 kN (490 kN na ombouw in 1961)
11852: 490 kN
Stroomsysteem ~ 15 kV 16.7 Hz
Remmen Elektrische regeneratie remmen
Uit dienst 11801: 1975
11851: 1977
11852: 1972

Bouwserie Ae 8/14

De bouwserie Ae 8/14 is in opdracht van de Schweizerische Bundesbahnen (SBB) gebouwd door SLM en BBC. De loc 11851 is gebouwd door SLM en MFO. Eind jaren 20 ontstond behoefte aan een krachtige locomotief om het zware goederenverkeer op de Gotthardtbahn met zijn stijgingen tot 27 promille aan te kunnen. De vereiste trekvermogens waren zo enorm dat alleen een dubbele loc-eenheid deze eisen aankon. De SBB gaf opdracht om een dubbele locomotief te bouwen die met 8 assen en een gewicht van rond de 250 ton, het goederenverkeer op de Gotthardt route kon bedienen en tevens ingezet kon worden voor personentreinen.


Er werden van de bouwserie Ae 8/14 in totaal 3 verschillende prototypen gebouwd. De locomotieven 11801 en 11851 leken qua uiterlijk nog op elkaar, terwijl de locomotief met bedrijfsnummer 11852 een heel ander uiterlijk kreeg.


Ontwikkeling en bedrijf

In februari 1929 werden de locomotief-fabrikanten uitgenodigd om ontwerpen te ontwikkelen en in te dienen. Er werden zware eisen gesteld aan de te ontwikkelen locomotief welke op een helling van 26 ‰ sneltreinen van 600 ton met een snelheid van 62 km/h en goederentreinen van 750 ton met een snelheid van 50 km/h moesten kunnen trekken. De maximale snelheid van de locomotief werd vastgesteld op 100 km/h. Er werden twintig ontwerpen ingediend, waarbij de SBB de keuze liet vallen op een ontwerp van SLM en BBC welke gebaseerd was op samenbouw van de bouwserie Ae 4/7 tot dubbelloc.

11801

De SBB gaf opdracht aan BBC en SLM Winterthur om het ontwerp gebaseerd op de bouwserie Ae 4/7 te bouwen. De locomotief werd in 1931 afgeleverd en in dienst genomen. Door het dienstgewicht van 240 ton en de 8 tractiemotoren bereikte machine een aanzetkracht van 50 ton. Het uurvermogen van 7.500 pk werd door de beproefde Buchli-aandrijving overgebracht. Dit leverde goede rij-eigenschappen ook in kleine boogstralen en op aftakkende wissels. De 11801 bleef tot in 1975 in de reguliere dienst.

11851

In 1932 volgde de bouw van de Ae 8/14 met bedrijfsnummer 11851, welke veel overeenkomsten had met de 11801. De loc werd gebouwd door BBC en MFO. Zowel de behuizing, als ook het mechanische deel werden in dezelfde fabriek gebouwd en waren grotendeels identiek aan de 11801. De 11851 had kleinere aandrijfwielen en dubbele motoren. In 1961 werd de locomotief omgebouwd en werden de cabines voorzien van zitplaatsen voor de machinist. De machinistencabine werd aangepast conform de bouwserie Ae 6/6. In 1976 werd de locomotief uit dienst genomen en gesloopt nadat alle nog bruikbare onderdelen waren verwijderd.

11852 "Landi-Lok"

Ae 8/14 - 11852 "Landi-lok"

De Ae 8/14 met bedrijfsnummer 11852 werd tentoongesteld in 1939 op de Zwitserse nationale tentoonstelling in Zürich (de "Landi"). De locomotief was op dat moment met zijn 14 assen en een vermogen van 8800 kW de sterkste locomotief ter wereld ten tijde van deze tentoonstelling en kreeg dan ook de bijnaam "Landi-Lok". Met zijn gestroomlijnde vorm en lime groene kleur was het het pronkstuk van de Zwitserse machine-industrie en de Zwitserse spoorwegen.

Het aantal locomotieven van de bouwserie bleef beperkt tot deze 3 voorserie-locomotieven. Een aanvullende bestelling bleef uit, omdat tijdens de 2e wereldoorlog het goederentransport enorm afnam en inmiddels het meertreinenbesturingssysteem was uitgevonden waarmee locomotieven in tractie konden rijden en de behoefte aan zware dubbele locomotieven zoals de Ae 8/14 niet meer relevant werd.

Door de komst van de Bouwserie Re 6/6, werd de Ae 8/14 nauwelijks meer ingezet. In 1977 werd de laatste loc van de bouwserie Ae 8/14 uit dienst genomen.

Bronnen:[1][2][3]


Waar zijn deze locomotieven nog te zien?

Er zijn 2 locomotieven van deze bouwserie bewaard gebleven. De locomotief met bedrijfsnummer 11851 is in 1976 verschroot.

Nog te bewonderen locomotieven van de Bouwserie Ae 8/14
Bedrijfsnr. Land Plaats Eigendom Website Bijzonderheden
11801 Zwitserland Erstfeld Stichting SBB Historic website SBB Historic Historisch erfgoed (bedrijfsvaardig)
11852 Zwitserland Luzern SBB Historic website verkehrshaus Luzern Museum loc (Niet bedrijfsvaardig)


Bijzonderheden/Opmerkingen

Op 24 April 1955 ontspoorde de Ae 8/14 11852 in Göschenen doordat een wissel niet goed gesloten was bij het passeren ervan. De locomotief raakte daarbij licht beschadigd en werd weer hersteld.

Op 26 Juli 1971 brak tijdens een rit door de Gotthardtunnel, brand uit in de Ae 8/14 11852 door kortsluiting waardoor deze onherstelbaar beschadigt raakte. De 11852 werd daarmee de eerste Ae 8/14 die uit dienst werd genomen.

Märklin heeft modellen uitgebracht van de eerste uitvoering van de Ae 8/14 (11801). Van de 2e uitvoering (11851) is nog geen model gemaakt, terwijl Roco een aantal modellen van de Ae 8/14 "Landi-Lok" (11852) heeft uitgebracht.


Literatuur

Externe Verwijzingen

Diverse E-locs Bouwserie Ae 8/14


Bronnen, Referenties en/of Voetnoten

  1. Bron:wikipedia Ae 8/14
  2. www.verkehrshaus.ch
  3. www.lokifahrer.ch


Modellen

Zwitserland.gif
Märklin H0 modellen bouwserie Ae 8/14

Märklin Art.nr. Bouwserie Intro-jr. Besturing Motor Tijdperk Bedr.nr. Bedrijf Kleur Behuizing Bijzonderheden Foto
33591 Ae 8/14 1997 Delta DCM III 11801 SBB Groen Metaal - -
33592 Ae 8/14 1997 Delta DCM III 11801 SBB Zilverkleurig Metaal MHI -
33593 Ae 8/14 1999-2001 Delta DCM IV 11801 SBB Groen Metaal - -
37591 Ae 8/14 1997 Digitaal 6090 DCM III 11801 SBB Groen Metaal - -
37593 Ae 8/14 1999-2001 Digitaal 6090x DCM IV 11801 SBB Groen Metaal in 2002 ook als onderdeel van set 26539 -
37595 Ae 8/14 2017- Digitaal MFX+/DCC DCM? III 11801 SBB Dennengroen Metaal Geluid:volledig -
37596 Ae 8/14 2012 Digitaal 6090mfx DCM III 11801 SBB Groen Metaal Geluid: Lokfluit en stationsomroep -
39590 Ae 8/14 2007 Digitaal 6090mfx SD-Sinus III 11801 SBB Lichtgroen Metaal Geluid: Lokfluit en stationsomroep -

Zwitserland.gif
Roco H0 modellen bouwserie Ae 8/14 SBB

Art.nr. Type Intro-jr. Uitvoering Besturing Tijdperk Bedrijfsnr. Bedrijf Kleur Bijzonderheden Foto
Roco 43770 Ae 8/14 1997-1998 Dig.8pol. DC (2rail) III/IV 11852 SBB Groen - -
Roco 43850.1 Ae 8/14 1997-1998 Digitaal MD AC (3rail) III/IV 11852 SBB Groen - -
Roco 62638 Ae 8/14 2012- Dig.8pol. DC (2rail) IV 11852 SBB Groen - -
Roco 68638 Ae 8/14 2012- Digitaal AC (3rail) IV 11852 SBB Groen - -
Roco 63771 Ae 8/14 1999-2003 Dig.8pol. DC (2rail) III 11852 SBB Lichtgroen - -
Roco 69771 (1) Ae 8/14 1999-2000 Digitaal MD AC (3rail) III 11852 SBB Lichtgroen - -
Roco 69771 (2) Ae 8/14 2001 Digitaal LMD AC (3rail) III 11852 SBB Lichtgroen - -

Zwitserland.gif
Grootspoor rijdend materieel Zwitserland
Stoomlocomotieven: A 2/4 - A 3/5 - B 2/3 - B 3/4 - C 3/3C 5/6 - Eb 3/5 - Ec 3/5 (BLS) - E 3/3CZm 1/2
Diesellocomotieven: Am 4/4 - Am 4/4 (V200) - Am 4/6 - Am 6/6 - Bm 4/4 - Bm 4/4 II - Bm 6/6 - Em 3/3 - Am 840 - Am 841 - Am 842 - Am 843 - Am 845
Elektrische locomotieven: Ae 3/5 - Ae 3/6 I - Ae 3/6 II - Ae 3/6 III - Ae 4/4 (BLS) - Ae 4/6 - Ae 4/6 III - Ae 4/7 - Ae 4/8 - Ae 6/6 – Ae610 - Ae 6/8 (BLS) - Ae 8/8 (BLS) - Ae 8/14 - Be 2/5 - Be 3/5 - Be 4/4 - Be 4/6 - Be 4/7 - Be 6/8 - Ce 4/4 (BLS) - Ce 4/6 (BLS) - Ce 6/6 - Ce 6/8 I - Ce 6/8 II - Ce 6/8 III - De 4/4De 6/6Ee 3/3 - Ee 6/6 - Eem 923 - Ge 4/4 - Re 4/4 - Re 425 (BLS) - Re 4/4 I - Re 4/4 II – Re 420 - Re 4/4 III – Re 430 - Re 4/4 IV - Re 446(SOB) - Re 4/4 V – Re 450 - Re 456 - Re 460 - Re 465 - Re 474 - Re 481 - Re 482 - Re 484 - Re 485 (BLS) - Re 486 (BLS) - Re 6/6 – Re 620 - HGe 4/4 II
Treinstellen (Diesel): RCm 2/4 - BDm 2/4 - CFm 2/4 - Dm 2/4 - RAm TEE - RAm 501 - RAm 502
Treinstellen (Elektr): ABe 4/16 - BDe 4/4 - BDe 4/4II - Ce 2/4 - Ce 4/4 - Ce 4/6 - CLe 2/4 (rode pijl) - RABDe 500 - RABDe 502 - RABDe 8/16 - RABe EC - RABe 511 - RABe 514 - RABe 515 (BLS) - RABe 520 - RABe 521 - RABe 522 - RABe 523 - RABe 524 - RABe 525 (BLS) - RABe 526 (BLS) - RABe 526.6 - RABe 526.7 - RABe 535 (BLS) - RAe TEE II - RBDe 560 - RBDe 566 - RBDe 4/4 - RBe 4/4 - RBe 540