Overzicht Grootspoor Materieel Großherzoglich Badische Staatseisenbahnen

Uit 3rail Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Overzicht Grootspoor Materieel Großherzoglich Badische Staatseisenbahnen (Bad.StB.)

Mee bezig Mee bezig
Aan dit artikel of deze sectie wordt de komende uren of dagen nog druk gewerkt.
Klik op geschiedenis voor de laatste ontwikkelingen.

Deze pagina geeft een overzicht van Grootspoor Materieel Großherzoglich Badische Staatseisenbahnen (Bad.StB.) van het Groothertogdom Baden, een Duitse spoorwegonderneming die bestond in de periode tussen 1872 en 1920.

De Badische Staatsbahn had tussen 1840 en 1920 in totaal 1681 Locomotieven. De piek in het locomotief bestand werd rond 1920 bereikt, met 915 locomotieven. In het reorganisatieplan van de Duitse Reichsbahn werden in 1925 620 locomotieven opgenomen in het nummerplan van de Deutsche Reichsbahn.

Klasse indeling

Bij de Großherzoglich Badische Staatseisenbahnen werden de locomotieven ingedeeld in klasse's en kregen ze een nummer en een naam. De toegewezen namen kwamen uit het dierenrijk, geografie (rivieren, bergen, steden) en ook uit personen. Omdat de keuze van de naam steeds moeilijker werd bij de verdere aanschaf, werd vanaf 1868 bij de locomotief met het nummer 218 afgezien van een naamgeving. In 1882 werden alle naamschilden verwijderd.

De nummers werden doorlopend toegekend. Als locomotieven uit dienst werden genomen, werden de vrijgegeven nummers toegewezen aan de volgende nieuwe locomotieven. Tot 1882 werd de naam ook overgenomen. In 1872 werd geprobeerd om de nummerreeks van de locomotieven binnen de klasses in te delen. De bedrijfsnummers werden uitgewisseld met behoud van de namen. Omdat in de praktijk de voordelen beperkt waren, werd deze indeling vijf jaar later verlaten. Vanaf de jaren 1880 probeerde de staatsspoorwegen opnieuw om de bedrijfsnnummers een beetje te ordenen. Eerst werden rangeerlocomotieven met nummers vanaf 500 gebruikt. Toen deze drempel werd bereikt bij het normale bestand, kregen de locomotieven 600 nummers en later weer 1000 nummers.

In tegenstelling tot andere spoorwegen zijn generieke namen ingevoerd sinds het begin van de exploitatie. Voor elke nieuwe serie is een nieuw generiek nummer toegekend. Tot 1868 ontstonden de klasses I tot XIV en in 1868 werd een nieuw systeem geïntroduceerd. Locomotieven met dezelfde kenmerken of vereisten werden gecombineerd.

Bouwserie/Klasse Type
I Lichte Tenderlocomotieven
II Nieuwere Sneltrein locomotieven met tweevoudig gekoppelde assen
III Oudere Sneltrein locomotieven met tweevoudig gekoppelde assen
IV Personentrein- en Sneltrein locomotieven drievoudig gekoppelde assen
V Oudere Locomotieven voor gemende treinen
VI Nieuwere Personentrein tenderlocomotieven
VII Goederenlocomotieven met drievoudig gekoppelde assen
VIII Goederenlocomotieven met viervoudig gekoppelde assen
IX Tandradlocomotieven
X Zware Rangeerlocomotieven, Kraanlocomotieven

De tot dan toe in het oude schema ingedeelde locomotieven werden dienovereenkomstig in de nieuwe bouwseries/klasses overgenomen. Voor een beter onderscheid zijn in het volgende overzicht de oude klasses cursief weergegeven.

oude bouwserie/klasse Schema nieuwe bouwserie/klasse Schema
Ia, Ib, Ic IIa (ex Ic); andere reeds ter zijde gesteld
II IIb
IIIa, IIIb, IIIc IIb (ex IIIc); andere reeds ter zijde gesteld
IV IIb
V Vb
VI reeds ter zijde gesteld
VII Vc
VIII Vc
IX IIa
Xa, Xb, Xc, Xd VI (ex Xc); VIIa (ex Xd); VIIb (ex Xa, Xb)
XI Va
XII III
XIII Ia
XIV IVa

Door de toevoegingen van kleine letters „a“ t/m „h“ werd onderscheid aangebracht in bouwserie varianten. Aanvullend werd elke geleverde serie nog met een superscript Index gekenmerkt.

Zo is de VIb10 de 10e Levering van Personentrein tenderlocomotieven van de bouwserie VIb.

Afkortingen

Onderstaand een overzicht van gebruikte afkortingen:

  • Bad.StB. - Großherzoglich Badische Staatseisenbahnen

Overzicht Stoomlocomotieven

Breedspoor beginperiode

Deze locomotieven werden oorspronkelijk gebouwd voor het 1600 mm breedspoor van Baden, welke werden herbouwd tijdens de spooraanpassingen in 1854, voornamelijk naar normaal formaat. Geen enkele van deze breedspoor locomotieven werd opgenomen in het bestand van de Deutsche Reichsbahn.

Afbeelding Bouwserie tot 1868 Bouwserie vanaf 1868 Bouwjaar Aantal Uit dienst Opmerking
I a (oud) 1839–1843 6 stuks 1856 / 1865 Universele locomotief
I b (oud) 1842–1843 9 stuks 1867 Universele locomotief
II IIb (oud) 1843–1844 4 stuks 1865–1872 Universele locomotief
III a 1844 5 stuks 1864–1867 Universele locomotief
III b 1844 5 stuks 1864–1865 Universele locomotief
III c IIb (oud) 1845 8 stuks 1867–1872 Universele locomotief
IV IIb (oud) 1845 5 stuks 1867–1872 Universele locomotief
V Vb (oud) 1845 5 stuks 1875 Universele locomotief
VI 1845 8 stuks 1865–1868 Universele locomotief
VII Vc 1846 4 stuks 1869 Universele locomotief
VIII Vc 1847, 1846 7 + 1 stuks 1877/1883, 1867/1868 Universele locomotief

Personen- en sneltrein locomotieven

Afbeelding Bouwserie Bouwjaar Aantal Uit dienst Opmerking
Commons-Badische IX.jpg
II a (oud)
tot 1868: IX
1854-1863 26 stuks 1875–1903 Sneltrein locomotief
II a (oud)
tot 1868: Ic
1856 3 stuks 1877–1884 Sneltrein locomotief
Commons-BadischeIIa.jpg
II a 1888–1890 24 stuks 1925 Sneltrein locomotief
II b 1891 10 stuks ~ 1925 Sneltrein locomotief
Commons-BadischeIIc.jpg
II c 1892–1900 35 stuks ~ 1925 Sneltrein locomotief
Commons-BadischeIId.jpg
II d 1902–1905 18 stuks ~ 1925 Sneltrein locomotief
Commons-Badische III 127.png
III
tot 1868: XII
1861–1865 41 stuks ~ 1904 Personentrein locomotief
Commons-Badische IIIa 1035.png
III a 1869–1875 49 stuks  ? Personentrein locomotief
III b 1881–1897 70 stuks  ? Personentrein locomotief
Ombouw uit Badische III en Badische III a
Commons-Badische IVa 245.png
IV a
tot 1868: XIV
1866–1870 46 stuks ~ 1900 Personentrein locomotief
Commons-Badische IVb 340.png
IV b 1873–1874, 1888–1892 20 stuks 1901–1910 Personentrein locomotief
Commons-Kraichgaubahn Joehlingen 1879.jpg
IV c 1875–1887 59 stuks 1901–1925 Personentrein locomotief
Commons-Badische IVe.png
IV e 1894–1900 83 stuks 1932 Personentrein locomotief
Commons-Badische IVf Nr. 763.png
IV f 1907–1913 35 stuks 1930 Sneltrein locomotief
Commons-WP Badische IV g.jpg
IV g 1912 5 stuks 1930 Personentrein locomotief
Commons-Schnellzuglokomotive 18323 Fachhochschule Offenburg.jpg
IV h 1918–1920 20 stuks 1948–1974 Personentrein locomotief
Commons-Badische XI Nr 1124.png
Va
tot 1868: XI
1860–1863 22 stuks 1885–1897 Goederen locomotief
Commons-BadischeXc.jpg
VI
tot 1868: Xc
1864–1869 30 stuks 1894–1918 Personentrein locomotief
038 711 Horb 27-7-1971.jpg
P 8 1922 40 stuks 1972 (DR)
1974 (DB)
Personentrein locomotief

Goederen locomotieven

Afbeelding Bouwserie Bouwjaar Aantal Uit dienst Opmerking
Commons-Badische Xd.png
VII a
tot 1868: Xd
1866–1891 171 stuks 1930 Goederen locomotief
Commons-Badische Xa Nr. 77.png
VII b
tot 1868: Xa
1855–1856 6 stuks 1881–1891 Goederen locomotief
Commons-Badische X b Nr 135.png
VII b
tot 1868: Xb
1863 8 stuks 1886–1897 Goederen locomotief
VII c 1891 4 stuks 1929 Goederen locomotief
Commons-Badische VIId.png
VII d 1893–1902 109 stuks 1925 Goederen locomotief
Commons-Badische VIIIa.png
VIII a 1875 12 stuks 1925 Goederen locomotief
VIII b 1886–1888 10 stuks 1923 Goederen locomotief
Commons-Badische VIII c Nr.png
VIII c 1893–1900 32 stuks 1925 Goederen locomotief
Commons-Badische VIIIe Nr 773.png
VIII e 1908–1912
1913–1915
39 stuks
31 stuks
1931 Goederen locomotief
Commons-58 1261-5 1.jpg
G 12 1918–1921 98 stuks 1953 (DB)
1976 (DR)
Goederen locomotief

Tender locomotieven

Afbeelding Bouwserie Bouwjaar Aantal Uit dienst Opmerking
Commons-Badische I a Nr. 175.png
Ia
tot 1868: XIII
1866 2 stuks 1916 Tenderlocomotief
Commons-Pfaelzische T 2 I.png
Ib 1874
1893
2 stuks
1 stuks
1922–1926 Tenderlocomotief
Commons-Badische I c Nr. 60.png
Ic 1880 3 stuks 1923 Tenderlocomotief
Commons-Badische Id Nr. 62 Aurelia.png
Id 1882–1885 3 stuks 1916 Tenderlocomotief
Commons-Badische I e Nr. 447.png
Ie 1887–1893 30 stuks 1929 Tenderlocomotief
If 1899 1 stuks 1903–1923 Tenderlocomotief
Ig 1914–1916
1927–1928
20 stuks
8 stuks
1936–1952 Tenderlocomotief
IV d 1891 14 stuks 1923/1924 Tenderlocomotief
Commons-Badische Vb Nr. 61.png
V b 1876–1877 8 stuks 1920 Tenderlocomotief
VI a 1900 2 stuks 1919 Tenderlocomotief
Commons-Badische VIb Nr. 279.png
VI b 1900–1908
1921–1923
131 stuks
42 stuks
1933–1965 Tenderlocomotief
Commons-75 1118 Meiningen 01092007.jpg
VI c 1914–1921 135 stuks 1969 Tenderlocomotief
Commons-Badische VIIId Nr. 651.png
VIII d 1900 2 stuks 1915 Tenderlocomotief
Commons-Badische IXa Nr. 441.png
IX a 1887–1888 7 stuks 1924 Tenderlocomotief
X 1895 1 stuks 1898 Kraan locomotief
Commons-Badische Xa Hafenbahn Rheinau Nr. 2.png
Xa 1898–1901 7 stuks 1925 Tenderlocomotief
Commons-Badische X b Nr. 380.png
Xb 1907–1921 98 stuks 1966 Tenderlocomotief

Overzicht Elektrische locomotieven

Afbeelding Bouwserie Bouwjaar Aantal Uit dienst Opmerking
Commons-Werkfoto Siemens Bad A 1.jpg
A1 1910 1 stuks 1923 Goederen locomotief
A2 1911 9 stuks 1931–1933 Goederen locomotief
A3 1912–1913 2 stuks 1931 Goederen locomotief

Overzicht Treinstellen/Motorwagens

Afbeelding Bouwserie Bouwjaar Aantal Uit dienst Opmerking
133c 1902 1 stuks 1905 Stoomtreinstel
Märklin 37257-side.jpg
121a 1914–1915 8 stuks 1953 Stoomtreinstel
Commons-Badischer Nr. 6607.png
133d 1903 1 stuks 1905 Accu-treinstel
Stoomlocomotieven: Ia (oud) - Ib (oud) - Ic (oud) - II (oud) - IIIa (oud) - IIIb (oud) - IIIc (oud) - IV (oud) - V (oud) - VI (oud) - VII (oud) - VIII (oud) - Xc (oud) - Xd (oud) -IX (oud) - Xa (oud) - XI (oud) - XII (oud) - XIV (oud)

IIa - IIb - IIc - IId - III - IIIa - IIIb - IVa - IVb - IVc - IVe - IVf - IVg - IVh - Va - VI - Pr.P8 - VIIa - VIIb - VIIb - VIIc - VIId - VIIIa - VIIIb - VIIIc - VIIIe - G 12

Tenderlocomotieven: Ia - Ib - Ic - Id - Ie - If - Ig - IVd - Vb - VIa - VIb - VIc - VIIId - IXa - IXb - X - Xa - Xb
Elektr. locomotieven
(15 kV, 16,7 Hz):
A1 - A2 - A3 -
Treinstellen (Stoom): 133c - 121a
Treinstellen (Accu): 133d