Bouwserie D

Uit 3rail Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken
D
D (I) - 109 te Malmö
Spoorwegmij's SJ
Bedrijfsnummers D (I):101–150, 153–162, 171–245
D (II):111, 116, 122, 146, 148, 155, 156, 158, 191, 202, 206, 208, 212, 235, 291–391, 401–447, 535–550, 555–566, 577–581, 594–599, 718–729
Dk : 101–103 (BJ)
Ds: 201–209 (DJ)
Fabrikanten Allmänna Svenska Elektriska Aktiebolaget (ASEA)
Aantal gebouwd 333 stuks
Bouwjaren 1925 – 1943
Asvorm 1'C1 '
Dg2: 1'D1'
Lengte over de buffers 13000 mm
Dg2: 15000 mm
Max.snelheid 75 km/h (Dg, Dg2)
100 km/h (Df,Dk,Ds,Du,Du2)
110 km/h (Dr2)
120 km/h (Dr)
Vermogen 1220 kW (Dg, Ds)
1470 kW (Dg1, Dk)
1850 kW (Du, Du2)
Aanvangskracht 160 kN
Dienstgewicht 79,5 t (Houten behuizing)
80,4 t (Stalen behuizing)
97,1 t (Dg2)
Stroomsysteem ~ 15.000 volt 16 2/3 Hz
Remmen Druklucht rem
Uit dienst 1976

Bouwserie D

De bouwserie D is een elektrische locomotief van de Zweedse Staatsspoorwegen Statens Järnvägar (SJ) en werd gebouwd in 1925 voor de SJ, Bergslagernas Järnvägar en Dalslands Jarnvag. De locomotieven werden geproduceerd de periode 1925-1943. In de jaren 1950, werden nieuwe types zoals de Bouwserie Da en de Bouwserie Dm afgeleid van deze locomotieven.

Ontwikkeling en bedrijf

Alle locomotieven werden gebouwd door Allmänna Svenska Elektriska Aktiebolaget (ASEA), het frame en de behuizing werden geleverd door ASJ-F, Motala Verkstad (MV), Kalmar Verkstad en Nohab. De locomotieven van de bouwserie D hadden 4 typen behuizing:

  • Houten behuizing met stalen cabines - Type D (I)
  • Stalen behuizing - Type D (II)
  • Du2 behuizing - aangepaste stalen behuizing
  • Behuizing prive ondernemingen

De eerste types waren D-locomotieven die werden geleverd met een Houten behuizing. Dit type wordt aangeduid als D (I). De 134 locomotieven die tussen 1925 en 1933 werden geleverd hadden allemaal een houten behuizing. Ze waren uitgerust met voordeuren in de cabines en loopbruggen voor de bestuurder. In 1977 werd de laatste locomotief van de bouwserie D met houten behuizing buiten dienst gesteld.

Na 1933 werd overgestapt naar locomotieven met een stalen behuizing, welke werden aangeduid als D (II). De stalen behuizing was duurzamer en veiliger voor de machinisten. De stalen behuizing werd tevens uitgevoerd met voordeuren in de cabines en loopbruggen voor de bestuurder. In de jaren '60 vervielen de voordeuren. In totaal werden 187 locomotieven afgeleverd met een stalen behuizing.

De locomotieven van het type Du2 hadden een aangepaste stalen behuizing, waarbij de frontdeuren uitgebouwd waren en een meertreinen besturingssysteem. Tevens werden rode sluitseinen boven de naast de bovenste koplampen ingebouwd.

De 12 locomotieven die aan Bergslagernas Järnvägar (BJ) en Dalslands Jarnvag (DJ) werden geleverd hadden een behuizing met een schuin front. Deze locomotieven werden geleverd zonder voordeuren.

De locomotieven van de bouwserie D zijn in de loop der tijd uitgevoerd met 3 motor-varianten. De originele motor was een door ASEA geleverde motor (KJ 136) en had een vermogen van 610 kW. De locomotieven van het type Ds en Dg waren uitgevoerd met dit type motor. Vanaf 1936 werden de locomotieven uitgeleverd met een ASEA KJ 137 motor met een vermogen van 735 kW. Hiermee konden de locomotieven een maximumsnelheid van 100 km/h halen. Deze locomotieven werden aangeduid als bouwserie Dk.

In de jaren '50 werd een nieuwe motor voor de locomotieven van de bouwserie D ontwikkeld en ingebouwd. Het was een ASEA KJC 137 motor met een vermogen van 920 kW. Na deze motor vervanging werden de locomotieven ingedeeld als bouwserie Du.

Er zijn van de bouwserie D meerdere subversies gebouwd, waarbij na verloop van tijd de diverse subserie weer verdwenen aangezien alle locomotieven na aanpassingen toegelaten waren voor een maximumsnelheid van 100 km/h. Bij de SJ kende men voor een periode de volgende subversies :

  • Dg : de oorspronkelijke versie
  • Ds (159 stuks), later na ombouw ingedeeld als Dk
  • Dg1 (186 stuks), omgebouwde locomotieven met de ASEA KJ 137 motor
  • Dk : 73 stuks oorspronkelijke gebouwde locomotieven van de serie D. + 44 omgebouwde locomotieven
  • Du : 244 stuks omgebouwde locomotieven van de subseries Dk, Ds en Dg waarin een krachtige motor was ingebouwd
  • Du2 : (162 stuks) Laatste aanpassing tussen 1967-1976 waarbij meertreinenbesturing en rollagers werden ingebouwd

Versies van de bouwserie D voor de Statens Järnvägar:

  • Dr : 2 stuks, proeflocomotieven waar een nieuw drijfwerk en lichtere koppelstangen werden toegepast.
  • Df : 1 stuks, proeflocomotief D 208 uitgevoerd met een meertraps besturing voor 120 km/h
  • Dg2 : 1 stuks, proeflocomotief Dg 136 werd uitgevoerd met een asindeling 1'D1'

Versies bij prive ondernemingen:

  • BJ Ds : 9 stuks aan BJ geleverde locomotieven met een gebogen front. Na overname door de SJ, ingedeeld als Dr, later als Dk.
  • DJ Dk : Aan de DJ uitgeleverde locomotieven. Na overnam door de BJ, ingedeeld als Dk2 en later omgebouwd als Dk

Tussen 1967 en 1988 werden de locomotieven van de bouwserie D vervangen door locomieven van de Bouwserie Rc.

Bronnen:[1]


Waar zijn deze locomotieven nog te zien?

Van de bouwserie D zijn enkele exemplaren bewaard gebleven en te vinden in musea. Sommige daarvan rijden af en toe speciale ritten.

  • Ds 101 - Museumloc bij Sveriges Järnvägsmuseum
  • Du 109 - Museumloc bij Museiföreningen Östra Skånes Järnvägar in Kristianstad
  • Dg1 188 - Museumloc bij Sveriges Järnvägsmuseum
  • Du2 302 - Museumloc bij Stockholms Kultursällskap för Ånga och Järnväg
  • Du2 344 - Museumloc bij Sveriges Järnvägsmuseum in Nynäs
  • Du2 349 - Museumloc bij Värmlandståg
  • Du2 367 - Museumloc bij Malmbanans Vänner
  • Du 424 - Museumloc bij Stockholms Kultursällskap för Ånga och Järnväg
  • Du2 432 - Museumloc bij OstkustBanans Vänner, 2012 an Sveriges Järnvägsmuseum
  • Du2 444 - Museumloc bij Malmbanans Vänner, zuvor bei Kalmar Järnvägars Museiförening
  • Du 540 - Museumloc bij Museiföreningen Gefle-Dala Jernväg in Falun
  • Du2 581 - Museumloc bij Stockholms Kultursällskap för Ånga och Järnväg


Bijzonderheden/Opmerkingen

Externe Verwijzingen

Diverse E-locs Bouwserie D


Bronnen, Referenties en/of Voetnoten

  1. Bron:wikipedia SJ-D


Modellen

Zweden.gif
Märklin H0 modellen bouwserie D

Märklin Art.nr. Bouwserie Intro-jr. Besturing Motor Tijdperk Bedr.nr. Bedrijf Kleur Behuizing Bijzonderheden Foto
3170 D 1986 Analoog/Relais SFCM III 109 SJ Bruin Kunststof - Märklin 3170 foto2.jpg
3170.6 D 1988 Analoog/Relais SFCM III 101 SJ Bruin Kunststof uit treinset 2870 -
3170.7 D 1989 Digitaal 6080 SFCM III 101 SJ Bruin Kunststof uit treinset 2670 Märklin 2670-1.jpg
3171 D 1988 Analoog/Relais DCM II 109 SJ Bruin Kunststof Besneeuwd -
3670 D 1987 Digitaal 6080 DCM III 109 SJ Bruin Kunststof - Märklin 3670-1.jpg

Zweden.gif
Jeco H0 modellen D

Art.nr. Type Intro-jr. Uitvoering Besturing Tijdperk Bedrijfsnr. Bedrijf Kleur Bijzonderheden Foto
Jeco Du-A110 Du 2010 Analoog DC (2rail) III Du-373 SJ Bruin - -
Jeco Du-A130 Du 2010 Digitaal DC (2rail) III Du-373 SJ Bruin - -
Jeco Du-A160 Du 2010 Digitaal Sound DCC DC (2rail) III Du-373 SJ Bruin - -
Jeco Du-B110 Du 2010 Digitaal AC (3rail) III Du-373 SJ Bruin - -
Jeco Du-B160 Du 2010 Digitaal Sound AC (3rail) III Du-373 SJ Bruin - -
Jeco Du-A111 Du 2010 Analoog DC (2rail) III Du-432 SJ Bruin - -
Jeco Du-A131 Du 2010 Digitaal DC (2rail) III Du-432 SJ Bruin - -
Jeco Du-A161 Du 2010 Digitaal Sound DCC DC (2rail) III Du-432 SJ Bruin - -
Jeco Du-B111 Du 2010 Digitaal AC (3rail) III Du-432 SJ Bruin - -
Jeco Du-B161 Du 2010 Digitaal Sound AC (3rail) III Du-432 SJ Bruin - -
Jeco Du-A112 Du 2010 Analoog DC (2rail) III Du-365 SJ Bruin - -
Jeco Du-A132 Du 2010 Digitaal DC (2rail) III Du-365 SJ Bruin - -
Jeco Du-A162 Du 2010 Digitaal Sound DCC DC (2rail) III Du-365 SJ Bruin - -
Jeco Du-B112 Du 2010 Digitaal AC (3rail) III Du-365 SJ Bruin - -
Jeco Du-B162 Du 2010 Digitaal Sound AC (3rail) III Du-365 SJ Bruin - -
Jeco Du-A113 Du 2010 Analoog DC (2rail) III Du-338 SJ Bruin - -
Jeco Du-A133 Du 2010 Digitaal DC (2rail) III Du-338 SJ Bruin - -
Jeco Du-A163 Du 2010 Digitaal Sound DCC DC (2rail) III Du-338 SJ Bruin - -
Jeco Du-B113 Du 2010 Digitaal AC (3rail) III Du-338 SJ Bruin - -
Jeco Du-B163 Du 2010 Digitaal Sound AC (3rail) III Du-338 SJ Bruin - -

Stoomlocomotieven: A/A2/A3/A5 - B - B3 - B4 - C3 - E/E2 - E3/E4 - E8/E9 - E10 - F - Ga/G2/G3 - G4 - G5/Gb - G6/Gb2 - G7 - G8/G9 - G10/N3 - G11 - KdM - M3s/E11 - M3/E12 - M3a - M3b - M3t - N - N3 - R - Sa - S1 - S2/Sb - Ta/Tb/B5 - Y3/B10 - Y3a
Diesellocomotieven: 841 - 941 - T1/T11 - T2/T21 - T4/T41 - T5/T42 - T6 - T7/T12 - T8/T31 - T43 - T44 - T45 - V1 - V3 - V4 - V5 -Z - Z3 - Z61/Z67 - Z65 - Z70 - Hectorrail 941
Elektrische locomotieven: 141 - 142 - 161 - 241 - 242 - 441 - D - Da - Dm - Dm2 - Dm3 - F - H (Ha,Hb,Hc,Hd,Hg,Hg2) - IORE - Ma - Ra - Rb - Rc - Rd - Re - Rm - Rz - U (Ua,Ub,Uc,Ud,Ue,Uf) -
Treinstellen (Diesel): Y - Y1 - Y2 - Y3 - Y6/Y7/Y8 - Y31/Y32 - YP -
Treinstellen (Elektr): X1 - X2 - X3 - X9 - X10 - X11 - X12 - X14 - X16/X17 - X31/X32 - X40 - X50/X51/X52 - X60 - X61 - X62 - X420 -